ਰਾਮਦੇਵ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮਾਹਿਰ ਦਸਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਇਕ ਯੋਗੀ ਦਾ ਚੋਲਾ ਲਾਹਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਪਈ? ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਇਨਸਾਨ ਪਾਸ ਧਨ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪੈਸਾ ਉਸਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਚੂੰਢੀਆਂ ਵੱਢਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਹੀ ਚਸਕੇ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਰਾਮਦੇਵ ਨੇ ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਵਾਂਗ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾਕੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇਕ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਰਾਮਦੇਵ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੇ ਲੋਹਾ ਗਰਮ ਵੇਖਕੇ ਹਥੌੜਾ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਨਾਈ। ਰਹੀ ਗੱਲ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਇਹ ਤਾਂ 1947 ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਿਉਂ ਵਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਯੋਗਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕੀਂ ਉਸਦੇ ਚੇਲੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਹੀ ਨੀਯਤ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਉਸਨੇ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਨਾਉਣੀ ਬੇਹਤਰ ਸਮਝੀ। ਦੂਸਰਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬੀਜੇਪੀ ਅਤੇ ਆਰਆਰਐਸ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੇ ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀਰੋ ਬਣਾਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ। ਇਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਾ ਸਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵੇਚਕੇ ਲੋਕਾਂ ਪਾਸੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਧਨ ਝਾੜਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਇਕ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤੋਰਿਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਯੋਗਾ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਪਾਸੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਧਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਆਮ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਭਾਅ ‘ਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਥੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਭਾਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਆਈ, ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਆਈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਲਈ ਸਿਆਸਤ ਹੁਣ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਇਕ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਬਿਜ਼ਨੈਸਮੈਨ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਢਾਉਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਵਤ ਵਾਸਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਵਿਚ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ ਰਾਮਦੇਵ ਦੀ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ‘ਬਾਬਾ’ ਕਹਿਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਾਬਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਫਸਲ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਚੀਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਪਾਸ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕਮੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਬੇ ਅਤੇ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁੱਟ ਖਸੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮਦੇਵ ਬਾਬਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਬਾਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਇੰਨੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਾਬਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬਾਬਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਕੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ 1100 ਕਰੋੜ ਦੀ  ਜਾਇਦਾਦ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਦਾਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਵੇਰਵਾ 1177 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਛਿੜੀ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ’ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਹਤਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹਰਿਆਣੇ ਦਾ ਦੱਸਕੇ ਲੜਾਈ ਦਾ ਇਕ ਜ਼ਰੀਆ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਇਸੇ ਲਈ ਲਿਖੇ ਹਨ ਇਕ ਪੰਜਾਬ, ਦੂਜਾ ਹਰਿਆਣਾ, ਤੀਜਾ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਹੀਦ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਫੇਰੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਮਰਨਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗੂੰ ਆਪਣਾ ਇਹ ਮਰਨਵਰਤ ਵਿਚੇ ਹੀ ਨਾ ਛੱਡਕੇ ਭਗੌੜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਕ ਸ਼ਹੀਦ ਵਾਂਗ ਭੁੱਖਿਆਂ ਰਹਿਕੇ ਮਰਨਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਹੀਦ ਫੇਰੂਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਜਾਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚੱਲੀ। ਇਸਦਾ ਜਿ਼ਕਰ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸ਼ਹੀਦ ਫੇਰੂਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਦਾ ਯੋਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਇਕ ਦ੍ਰਿੜ ਇਰਾਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਮਦੇਵ ਜਿਸ ਪਾਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਡੇਢ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ? ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਇਹੀ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਮਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਦੀ ਆਪ ਕੀਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਰਾਮਦੇਵ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਵੀ ਉਸੇ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਆਪੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਭੁੱਖਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਫਰਜ਼ੀ ਬਾਬੇ ਵਲੋਂ ਡੇਢ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਝੁਕਦਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਨੂੰ ਤੋੜਕੇ ਰਾਮਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ‘ਬਾਬਾ’ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਿਆਸਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਇਕ ਲੀਡਰ ਹੈ। ਫੈ਼ਸਲਾ ਹੁਣ ਆਪਦੇ ਹੱਥ ਹੈ।

ਰਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਚਿੰਬੜੀ ਇਕ  ਛੂਤ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਇਕ ਲੀਡਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਤੀਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਲੀਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਲੁੱਟ ਖਸੁੱਟ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਕੜਾ ਡੰਡਾ ਵਰ੍ਹਾਵੇ।

ਕਿੰਨੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਕੁਰਸੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਲੀਡਰ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਝਾੜਕੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜਿੱਕੀ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਇਕ ਇਸ ਵਾਰ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਖੇਤੀ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਜ਼ ਆਦਿ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀ?

ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਲੀਡਰ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਖੋਹ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇੰਨਾ ਹੀ ਚਾਅ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਉਂ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਲੀਡਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹੋਰਨਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੱਫਾ ਮਾਰਕੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਕੋਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਵਿਚਾਰੀ ਔਖੀ ਸੌਖੀ ਹੋਕੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਦੋ ਹੱਥ ਕਰ ਹੀ ਲਵੇਗੀ।

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਉਪਰ ਸੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਖੜੇ ਕਰਕੇ ਨਾ ਭੱਜਣ। ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਉਪਰ ਛਾਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਵਾਕੇ ਅਜਿਹੇ ਗ਼ੈਰ ਜਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਬਿਆਨ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਬੀਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਜਿਨਸਾਂ ਕਿਉਂ ਮੀਂਹਾਂ ਵਿਚ ਭਿੱਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਕਣੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਡ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਆਰਡਰ ਕੀਤੇ ਹਨ? ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸਵਾਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਕੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਭਦਾ ਕਿ ਇਕ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਗ਼ੈਰ ਜਿੰਮੇਦਾਰਾਨਾ ਬਿਆਨ ਦੇਣ।

ਹਿੰਦੂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰਮਾਇਣ ਦੌਰਾਨ ਵਿਭੀਖਣ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਭੇਤ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਸ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ। ਕਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਵੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭੇਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮੁਹਾਵਰੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਘਰੇਲੂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹੀ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਫੁੱਟ ਪਾਓ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚ ਆਪਣਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਚਲਾਓ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰ ਜਿਹੜੇ ਕੁਝ ਹੀ ਸਿੱਕਿਆਂ ਖਾਤਰ ਵਿੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਦਾਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ ਤਬਾਹੀ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਘਰ ਦੇ ਭੇਤੀ ਬਣਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗੈ਼ਰਤ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਰੋਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਨ ਦਾ ਜਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖ਼ਬਰ ਮੁਖ਼ਬਰੀ ਨਾ ਕਰੇ ਉਨਾ ਚਿਰ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਭੱਠੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸ ਘਰ ਦੇ ਕਾਕੇ ਵਲੋਂ ਚੋਰੀ ਜਾਂ ਡਾਕੇ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਸਰਅੰਜ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਸੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੀਡਰੀਆਂ ਖ਼ਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੱਠੀਆਂ ਵਿਚ ਡਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ  ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰ ਵਲੋਂ ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ‘ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਬੰਧੀ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਵੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਤਥਾਂ ਨੂੰ ਉਘਾੜਣ ਦੀ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਕਬੂਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਉਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ ਪਰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਚੋਂ ਹੀ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਚੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਜਿ਼ਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦਸੋ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਾਹ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਜਿ਼ਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਕਰਕੇ ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਦੇ ਪੁੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ। ਭਾਜਪਾ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਵੰਡ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਜਿ਼ਸ਼ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੌਕਾ ਪਾਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਉਪਰ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਾਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲੇਕਨ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕੁੱਬੇ ਦੇ ਲੱਤ ਵੱਜੀ ਕੁੱਬੇ ਦਾ ਕੁੱਬ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਹਿਸਾਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਭਾਵੇਂ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਉਪਰ ਵੰਡਕੇ ਵੱਖਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਖਰਾ ਵਜੂਦ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਭਾਜਪਾ ਵਲੋਂ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਨਾਹ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਜਗ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਸੁੰਧਰਾ-ਭਾਜਪਾ ਜੰਗ ਵੀ ਇਸੇ ਧੁੱਖਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਰੁਣ ਸ਼ੋਰੀ ਜਿਹੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਾਂ ਵਲੋਂ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ‘ਤੇ ਖੜਣਾ ਵੀ ਇਸੇ ਹੀ ਅੱਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਜਪਾ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਡਵਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਆਪ ਹੁਦਰੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਲੀਡਰਸਿ਼ਪ ਵਲੋਂ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਕੋਈ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।

ਪਾਰਟੀ ਚੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਪੇ ਬਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਹੱਕਦਾਰ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਉਪਰ ਕੰਧਾਰ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਅਡਵਾਨੀ ਨੂੰ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਨੂੰ ਸੀ। ਇਥੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਿ਼ਕਰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਭੇਜਕੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੇਚਣਾ ਵਧੇਰੇ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਹੀ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਈ ਤਾਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਲਈ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰ ਮੋਦੀ ਉਪਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਬਵਾਲ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰਾਵਾ ਦੇ ਕੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਸੀ ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣੀ ਵੀ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਡਵਾਨੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵੀ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨੇਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ 1984 ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਸਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਦਰ ਦਰ ‘ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਮੰਗਦੇ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾ ਹੀ ਟਾਈਟਲਰ-ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਕੋਈ ਆਸਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਦਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਕਾਂਗਰਸ-ਭਾਜਪਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਕ ਦੂਜੀ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਨਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਟਾਈਟਲਰ, ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਭਗਤ ਦਾ ਕੁਝ ਵਿਗੜਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੋਦੀ ਉਪਰ ਹੀ ਕੋਈ ਆਂਚ ਆਈ ਹੈ।

ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਡਵਾਨੀ ਵਿਚ ਛਿੜੀ ਜੰਗ ਦੀ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਹਾਰ ਭਾਵੇਂ ਜਸੰਵਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਚੋਂ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੇਕਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਭੇਤ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਢਾਅ ਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਭਾਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇ ਭਾਵੇ ਨਾ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ” ਘਰ ਕਾ ਭੇਤੀ ਲੰਕਾ ਢਾਏ”।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਦਿਕ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਨਵਜੋਤ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਕਾਰ ਸੜਕ ਉੇਪਰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਭੱਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਇਹ ਲੀਡਰ ਸਾਹਿਬ ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਭਜਾਕੇ ਰਫੂ ਚੱਕਰ ਹੋ ਗਏ। ਕੀ ਸਾਡੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਲੀਡਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਝ ਸਵਾਰ ਸਕਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੀਡਰ ਨੂੰ ਸੜਕ ਉਪਰ ਜਾਂਦਾ ਇਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕੀੜੇ ਮਕੌੜੇ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਰੋੜਾਂ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਲਾਈ ਦੀ ਆਸ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਗੱਲ ਕੁਝ ਇੰਝ ਹੋਈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਇਕ ਫੌਜੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪਹੀਆ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੇ ਪਿਛੇ ਬਿਠਾਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਭੱਜੀ ਆਉਂਦੀ ਸਿੱਧੂ ਦੀ ਕਾਰ ਉਸ ਫੌਜੀ ਨਾਲ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਮਾਰਕੇ ਨੌ ਦੋ ਗਿਆਰਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ ਫੌਜੀ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਬੇਟੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸੜਕ ਉਪਰ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਅਤਿ ਦੀ ਹੱਦ ਇਥੇ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੌਜੀ ਪੁਲਿਸ ਪਾਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰਾਉਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਵੀ ਉਸ ਫੌਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸ ਫੌਜੀ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਆਲਾ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਪਾਸ ਸਿ਼ਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜੇਤੂ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਇਹ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਘੋੜੇ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਲੀਡਰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੇਠਲੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਗੱਲਾਂ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿਓ।

ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਿੱਧੂ ਉਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਗੱਲ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ। ਕੀ ਇਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਅਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ, ਅਗਵਾ, ਕਤਲ, ਲੁੱਟਾਂ ਖੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਆਮ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਾਡੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਅੱਕੇ ਥੱਕੇ ਲੋਕੀਂ ਦੂਜੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਕ ਵਾਰ ਹਾਰੀ ਹੋਈ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਪੂਰਨ ਆਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹੋਣੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਉਣੀ ਪੱਕੀ ਹੈ।

ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਕੈਪਟਨ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੋਈ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕੀ। ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਉਸਦੀਆਂ ਮੁੱਛਕਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕੱਸ ਲਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਕੇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਉਸ ਉਪਰ ਲਾਕੇ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰ ਖਰੂ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਰਾਤ ਬਿਰਾਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਡੇਅ ਸਿ਼ਫਟ ਕਰਨ, ਸਵਿੰਗ ਜਾਂ ਗਰੇਵ ਸਿ਼ਫਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਾਮ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਖੇਡਣੋਂ ਵੀ ਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।

ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੇ ਲੀਡਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠੀ ਵਿਚ ਲੈਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਹੈ। ਹਾਂ ਉਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੁਝ ਮਾੜੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਲੀਡਰ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਪੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਉਹ ਬਦਲਾ ਲਊ ਨੀਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਖੇਡਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜ਼ਮਾਨਤ ਲੈਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਪਰਾਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਉਵੇਂ ਦੀਆਂ ਉਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਹ ਆਕੜ ਵਿਚ ਆਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦਾ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਲੀਡਰ ਫਿਰ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਹੀ ਮੱਕੂ ਨਾ ਠੱਪ ਦੇਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਇਹ ਲੀਡਰ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੀਸੇ ਵਿਚ ਪਾਈ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨ ਆਈਆਂ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪ ਹੁਦਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਸਿ਼ਕਾਰ ਹੋਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੀ।

ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ!!

ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਇਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਣੀ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਕੀ ਹੋਈ। ਇਥੇ ਇਕ ਨਹੀਂ ਕਈ ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੋਟਰਾਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਕੁਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਦੁਆਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੀ ਕਰੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਕ ਦੂਜੀ ਉਪਰ ਚਿਕੱੜ ਸੁਟਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ। ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਲੀਡਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਦਾ ਮਾੜਾ? ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਚਿੱਠੇ ਫੋਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸਤੋਂ ਚੰਗਾ ਤਾਂ ਯੂਪੀਏ ਗਠਜੋੜ ਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਦੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ ਚਿੱਠੇ ਫੋਲਣ ਦਾ ਦੌਰ ਦੌਰਾ ਚਲਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਇਕ ਲੀਡਰ ਅਜਿਹਾ ਦਿਸਣ ਲੱਗਾ ਜਿਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਪਾਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਸਿਵਾਇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੂਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਲੀਡਰ ਸੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਲੀਡਰਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਅਪਰਾਧੀ ਪਿੱਠ ਭੂਮੀ ਵਾਲਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਕੋਈ ਲੀਡਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਘੁਟਾਲੇ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਹੋਈ ਸੋਚ ਇਕ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਮੁੜਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੀ ਸੀ।

ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਜਿਸ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਣ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਯੂਪੀਏ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਤੱਕ ਦਾਅ ‘ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਕ ਲੀਡਰ ਵਲੋਂ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦਾਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ। ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਬਦਲਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੀ ਸੀ।

ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਬਜਟ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਉਸਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਿਰਿਉਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਕੋਰ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਛੱਡੀ ਰੱਖੀ। ਇਸਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੇਣਾ ਹੀ ਮੁਨਾਸਿਬ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ ਪਾਸਵਾਨ ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਚਾਰੇ ਖਾਨੇ ਚਿਤ ਹੋ ਗਏ।

ਇਹੀ ਹਿਸਾਬ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮਨ ਵਿਚ ਜਗਾਈ ਬੈਠੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੀਡਰ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦਾ ਹੋਇਆ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਵਾਰਿਆ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਇਹ ਕਿਥੋਂ ਤੱਕ ਸਾਂਭ ਸਕੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਦਦ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਮੌਕਾ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਵਿਖਾਕੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਕਰਾਉਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛੱਡੀ। ਇਥੇ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵੋਟਰ ਕਦੀ ਵੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਪੈਸਾ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਵਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕਾਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਾਇਆਵਤੀ ਵਾਂਗ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਝੋਲੀ ਜਾ ਪੈਣਾ ਵੀ ਇਕ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਾਦਲ ਪ੍ਰਵਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੀ ਕੁਝ ਹੁਣ ਬਾਦਲ ਸਾਹਿਬ ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਿਆ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਵਿਚ ਹੀ ਅਜਾਈਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਯੂਪੀਏ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਫ਼ਤਵਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਸਿਵਾਇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਾ ਰਿਹਾ।

ਭਾਜਪਾ ਵਲੋਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਰਾਗ ਅਲਾਪਣਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਰਿਹਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੋਟਾਂ ਵੇਲੇ ਹੀ ਮੰਦਰ ਦਾ ਮਸਲਾ ਖੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨੰਗੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵਰਗੇ ਫਿਰਕੂ ਸੋਚ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅੱਗੇ ਆਉਣਾ ਵੀ ਇਕ ਕਾਰਨ ਰਿਹਾ।

ਇਸ ਪਿਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਰਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤੀ ਕਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਸਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਕਸ ਉਭਰਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਲਗਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਜਿੱਤ ਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਯੂਪੀਏ ਗਠਜੋੜ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਮੋਰਚਾ ਅਤੇ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਦਾ ਚੌਥਾ ਮੋਰਚਾ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਰਹੀ ਗੱਲ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਉਸ ਵਿਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਨ ਉਨੇ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਾਈਨ ਲਾਈ ਖੜੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਕ ਲੀਡਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਵੀ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਲਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਕੋ ਇਕ ਰਾਹ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਸ:ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਆਕਤ ਅਤੇ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਗ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਲੋਂ ਜਿਹੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਗਰਾਫ਼ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਪਰ ਵਧਿਆ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੋ ਦਿਨ ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਜਿ਼ਆਦਾ ਉਪਰ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਵੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਉਮੀਦਾਂ ਉਪਰ ਕਿਥੋਂ ਤੱਕ ਖਰੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਸ ਮੰਦੀ ਅੱਗੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਭਾਰਤਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਉਪਰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਭਰੋਸਾ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇਹ ਯੂਪੀਏ ਗਠਜੋੜ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਰਥਕ ਔਕੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਫੈ਼ਸਲਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਕਰੇਗਾ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਵਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰ ਦੀਵਾਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਵਿਚਲੀ  ਲੜਾਈ ਦਾ ਅੰਤ ਵੀ ਤਲਾਕ ‘ਤੇ ਜਾਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਲਾਕ ਨਾਲ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਸੁਖਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਇਸ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਕੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕੋਰਟ ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਭਰਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ‘ਤੇ ਜਾਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਵੇਂ ਹੀ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਦੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਪਰ ਆਮ ਲੋਕ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਣਗੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਕਈ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜਿ਼ੰਦਗ਼ੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹੋ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਜੋ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ 1947 ਤੋਂ ਲੈਕੇ 1965 ਅਤੇ 1970-71 ਵਾਲੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਦੁੱਖ ਸਹੇ ਹਨ ਇਹ ਉਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਪਾਸੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਿਆਂ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਜੜਕੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਮੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ‘ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਾਂਤ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ਰਗਾਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਲੁਟਿਆ ਅਤੇ ਕੋਹਿਆ।

ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ 1965 ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਡਾ ਇਲਾਕਾ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਡੰਗਰ ਵੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਗੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੈਕੇ ਲੜਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਢਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਖੰਡਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ 1970-71 ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਵਾਪਰੀ। ਆਪਣੇ ਭਰੇ ਭਰਾਏ ਘਰ ਘਾਟ ਛਡਕੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਿਸਦਾ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜਿ਼ੰਦਗ਼ੀ ਨੂੰ ਖੰਡਰ ਬਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਝਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਫੌਜੀ ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਬੂਟਾਂ ਹੇਠਾਂ ਮਿਧੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ਜਿਥੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਮਾਈਨਜ਼ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਘਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਣਗੇ ਕਿ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਿ਼ੱਦਬਾਜ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂ ਤਬਾਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝਣ ਲਈ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਅਫ਼ਸਰ, ਤਹਿਸੀਲਦਾਰਾਂ, ਪਟਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਭੁਰ ਕੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਛਿਲੜ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਏ ਉਜਾੜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੇਬਾਂ ਗਰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ, ਭਾਵ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਅਣਹੋਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬੇਫਿਕਰ ਸਾਡੇ ਇਹ ਲੀਡਰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਿ਼ੱਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁਰਸੀ ਬਚਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਉਪਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਤੱਰਕੀ ਭਰੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਐਟਮ ਬੰਬਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਹਿੰਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਛਿੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਸੂਝ ਬੂਝ ਅਤੇ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਹੋਏ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਖ਼ਸ ਕਸਾਬ ਜਾਂ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਰ ਨੌ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਮੁੱਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕਸਾਬ ਦੀ ਲਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੇਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਹੱਥ ਵਿਚ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਹਥਿਆਰ ਫੜੀ ਘੁੰਮਦਾ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੱਥ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਏਜੰਸੀ ਐਫਬੀਆਈ ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੱਥ ਵਿਚ ਐਟਮ ਬੰਬ ਫੜੀ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਧਮਕੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਤੋਂ ਇਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਹੈਂਕੜ ਵਿਚ ਇਹ ਸਭ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਗਿੱਦੜ ਭੱਬਕੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਫਿਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਦੋ ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਗਿੱਦੜ ਭੱਬਕੀਆਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੰਸਦ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ ਪਾਕੇ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾ ਲਏ ਸਨ।  ਪਰ ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰਲ ਮਿਲਕੇ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਖਲਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤਿਵਾਦ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣਾ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਤਿਵਾਦੀ ਵਾਰਦਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਪਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਾਰਦਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਭਾਰਤ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਆਦਿ ਉਪਰ ਲਾਕੇ ਆਪਣਾ ਪੱਲਾ ਝਾੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ 1948 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚੀ।

ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਬੰਬਾਂ, ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਐਟਮੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਅਸਲ੍ਹਾ ਚਲੇਗਾ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਬਣੇਗਾ। ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਲਾਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ੀਰੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚੰਗੇ ਬਣਨ ਲਈ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚਕੇ ਲੜਾਈ ਲੜਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ ਹੁਣ ਉਹ ਜ਼ਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਕੋਈ ਮਿਸਾਈਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਆਕੇ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਸੋਚ ਸਮਝਕੇ ਚੁੱਕਣ।

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬਿਆਨ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਵਲੋਂ ਦਾਗਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਾਜ ਹੋਟਲ, ਓਬਰਾਏ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਨਰੀਮਨ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਫੱਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਉਪਰ ਚਿਕੱੜ ਸੁਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਇਹ ਬਿਆਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸਿ਼ਵਰਾਜ ਪਾਟਿਲ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ “ਨੈਤਿਕ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰੀ” ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇਥੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਿ਼ਕਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ 9/11 ਦਾ ਹਾਦਸਾ ਵਾਪਰਿਆ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਇਸ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬੁੱਸ਼ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਗੋਂ ਉਸ ਔਖੀ ਘੜੀ ਮੌਕੇ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਰਾਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਡਬਲਿਊ ਬੁੱਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬੁੱਸ਼ ਨੇ ਇਰਾਕ ਉਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਹੀ ਸੀ ਜਾਂ ਠੀਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ।

ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਇਸ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ ਉਸ ਸਰਬ ਪਾਰਟੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੀ ਨਾ ਹੋਏ ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਭੇਜਕੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਲੀਡਰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿਚ ਮਸ਼ਗੂਲ ਸਨ। ਕਿੰਨੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਲੀਡਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ। ਇਸਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਧਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਹਥੇਲੀ ‘ਤੇ ਧਰਕੇ ਕਮਾਂਡੋ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਗਰਦਾਨਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭੰਡੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਵ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਉਪਰ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੇ।
1984 ਦੌਰਾਨ ਇੰਦਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਪਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਉਪਰ ਜ਼ੁਲਮ ਢਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਢੰਗ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੰਦਰਾ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਮੋਹਰਾ ਬਣਾਕੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਖੇਡੀ ਗਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਤਾਂ ਕੀ ਇਸ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੀਡਰ ਵਲੋਂ ਆਹ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਜਰਾਤ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਉਹੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਲੀਡਰਾਂ ਅਡਵਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਆਹ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਉਸ ਕਾਂਡ ਨੂੰ ਗੋਧਰਾ ਕਾਂਡ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਸਾਰਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਉਪਰ ਹੀ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਹਾਨ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤਾਂ ਪਾਸੋਂ ਇਕ ਹੀ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗਾ, ਕੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ “ਨੈਤਿਕ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰੀ” ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਦੀ? ਜੇ ਬਣਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਡਵਾਨੀ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਾਂ ਇਸ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਈ ਨੂੰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੋਦੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ “ਨੈਤਿਕ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰੀ” ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਦੁਖਾਂਤ ਭਰੀ ਘੜੀ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਿਕੜ ਭਰੀ, ਦੂਸ਼ਣਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾ ਖੇਡਣ ਸਗੋਂ ਇਕ ਮੁੱਠ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਅਤਿਵਾਦ ਨੂੰ ਠੱਲ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨ। ਅਤਿਵਾਦ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਨਾਸੂਰ ਬਣ ਚੁਕਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰੀ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਤਿਵਾਦ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਅਤਿਵਾਦ ਨੇ 9/11 ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ ਇਸਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਕਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੋਏ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੋਏ ਹੋਟਲ ਮੈਰੀਅਟ ਦੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਹਰਾਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਇਰਾਕ, ਇਸਰਾਈਲ, ਲੇਬਨਾਨ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਭਾਵ ਕਿਹੜਾ ਅਜਿਹਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਵੀ ਅਤਿਵਾਦ ਦਾ ਸੇਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਪੇਨ ਦੇ ਮੈਡ੍ਰਿਡ ਵਿਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਵੀ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਜਾਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਧਮਾਕੇ ਕਰਨੇ ਇਕ ਆਮ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਜਿਹਾਦ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਲੜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਥੋਂ ਦੀਆਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਮੌਤ ਦਾ ਸਿ਼ਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਰਾਕ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧਮਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹਾਦੀ, ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਜਾਂ ਅਤਿਵਾਦੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਮਸਜਿਦਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਰਹੇ ਹਨ।
 
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਦੀ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਕੌਮ ‘ਤੇ ਬਿਪਤਾ ਆਣ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਸੀ ਗਿਲੇ ਸਿ਼ਕਵੇ ਭੁੱਲ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮੁੱਠ ਅਤੇ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਪਿੱਠ ਵਿਖਾ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠਕੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਵਾਹ ਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਖੇਡਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ।

 ਭਾਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਇੰਨੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ ਪਰ ਲੁੱਟਾਂ ਖੋਹਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਤਰੀਕੇ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਚਾਕੂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਪਿਸਤੌਲਾਂ ਆਦਿ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਖੋਹ ਤੱਕ ਤਾਂ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਲੇਕਨ ਜਦੋਂ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲੁੱਟ ਖੋਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਹਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸੋਮਾਲੀਆ ਜਿਹੇ ਇਕ ਆਮ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕੁਝ ਲੁਟੇਰੇ ਕਿਸੇ ਰਾਹਗੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੁੱਟਦੇ ਸਗੋਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਉਪਰ ਹੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਜੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਇਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ 18 ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਉਦੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਫਿਰੌਤੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਜਵਾਬ ਇਕ ਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਭੀੜੇ ਰਾਹ ਥਾਣੀਂ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਉਥੇ ਨੌਸੈਨਾ ਨਹੀਂ ਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ? ਜਿਹੜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਹੋਣੋ ਬਚਾ ਸਕੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਗਵਾਕਾਰ ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਪਾਸੋਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਫਿਰੌਤੀ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਫੇਰ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।

 ਇਥੇ ਗੱਲ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਰਾਕ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਹਡਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਸਿਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਜੋੜ ਕੇ ਸਲਾਹੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਲੁਟੇਰੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਸ਼ੈਅ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੁਟੇਰੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ ਸਗੋਂ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਣ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਗੌੜੇ ਲੁਟੇਰੇ ਹਨ। ਚਲੋਂ ਇਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸ ਇੰਨੇ ਵਸੀਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਸਕਣ। ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਪਾਸ ਤਾਂ ਵਸੀਲੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਪਾਸ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਬੇੜੇ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਹਨ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ, ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ, ਤੋਪਾਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਾਕਾਮ ਕਿਉਂ?  
 ਹੁਣੇ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ 18 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਛੁਡਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਜਾਕੇ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੈਨਾ ਹਰਕਤ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੇ  ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿਚ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਖੱਲ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹਾਨਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਥੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਜਦੋਂ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਉਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਵਾਕੇ ਉਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਸੋਮਾਲੀਆ ਪਾਸੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਛੇੜਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੈਨਾ ਵਲੋਂ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਵਿਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਤਾਂ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਰਾਹ ਥਾਣੀਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

 ਗੱਲ ਇਥੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਲੁਟੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਫਿਰੌਤੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਗੱਲ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉਪਰ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਹਿਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਕੇ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਪਾਸਿਉਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਗੱਲ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸ ਜਹਾਜ਼ ਉਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਉਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਢੋਆ ਢੁਆਈ ਦੇ ਭਾਅ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਮਾਨ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਨਵਾਂ ਬਹਾਨਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਹੀ ਆਣ ਪਵੇਗਾ। ਬਿਜ਼ਨੈਸਮੈਨ ਦੀ ਖੇਡ ਤਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਇਕ ਪੈਨੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਦੇ ਬਦਲੇ ਇਸ ਬਹਾਨੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁਕਦਾ ਹੋਇਆ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਭਾਅ ਦਸ ਪੈਨੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਵਸੂਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
 ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਪਾਸ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਫਿਰੌਤੀਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਇੰਵੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਪਾਸੋਂ ਫਿਰੌਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਲੁਟੇ ਡਾਲਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਮ੍ਹਾਂ ਘਟਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੌਣ ਉਪਰ ਗੋਡਾ ਰਖਣਾ ਇਕ ਦੂਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਧ ਰਹੇ ਅਤਿਵਾਦ ਦੇ ਪਿਛੇ ਵੀ ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਛੋਟੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਣਗਹਿਲੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤੋਪਾਂ, ਮਿਸਾਈਲਾਂ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਇਰਾਕ, ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਮਲੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਗੇ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?