ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 1 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 1 ਫਰਵਰੀ 1977 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ (वयम् रक्षाम
ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਤਸਕਰੀ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 7,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਬੇ ਤੱਟਰੇਖਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ “ਵਯਮ ਰਕਸ਼ਾਮਹ” (वयम् रक्षाम:) ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।’
ਅੰਤਰਿਮ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਬਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਫਰਵਰੀ, 1977 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ 18 ਅਗਸਤ, 1978 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਐਕਟ 1978 ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲ ਬਣ ਗਿਆ।
ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ICG ਨੇ 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 14,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
